Waterwegen in Frankrijk

Het Canal du Nord

De drukke noord-zuidader van Frankrijk en de bijzondere schepen die er varen

Wie vanuit het noorden Frankrijk in wil varen, komt vroeg of laat langs het Canal du Nord. Dit gegraven kanaal vormt al sinds 1965 de belangrijkste verbinding tussen de vallei van de Oise en het Kanaal Duinkerke-Schelde, en daarmee een hoofdroute richting Parijs en de Seine.

Voor spotters is het kanaal extra interessant. De relatief smalle sluizen zorgen ervoor dat hier een heel eigen soort schepen vaart, schepen die je op de bredere Europese vaarwegen veel minder snel tegenkomt. In dit overzicht leest u waar het kanaal loopt, hoe het is gebouwd en welke scheepstypen er thuishoren.

Een lange bouwgeschiedenis

Het Canal du Nord werd ontworpen als alternatief voor het oudere en tragere Canal de Saint-Quentin. De aanleg begon in 1908, maar door de Eerste Wereldoorlog en de jaren daarna lag het werk lange tijd stil. Pas nadat de bouw rond 1960 weer werd opgepakt, kon het kanaal in 1965 worden geopend. Een doorlooptijd van ruim een halve eeuw dus.

Het kanaal kent twee scheidingspanden die met pompgemalen op peil worden gehouden, gevoed vanuit de Oise en de Aisne. Onderweg passeert het onder andere Marquion, Moislains, Péronne en Noyon, en sluit het via de gekanaliseerde Somme aan op het bredere vaarwegennet.

💡 Waarom die sluismaten zo bepalend zijn

De sluizen van het Canal du Nord zijn met ongeveer 6 meter breed relatief smal. Daardoor passen de grote Rijnschepen er niet doorheen. Het kanaal is, samen met het Canal de Saint-Quentin, dan ook een van de redenen dat de klassieke spits (de Freycinet-spits) tot op de dag van vandaag blijft varen. Het kanaal werkt zo als een natuurlijke flessenhals: alleen schepen binnen de juiste maten komen verder Frankrijk in.

Welke schepen varen er?

🚧 Let op: het kanaal gaat veranderen

Er wordt gewerkt aan het nieuwe Canal Seine-Nord Europe, een grootschalige verbinding met sluizen van 195 meter lang en 12,5 meter breed, geschikt voor schepen tot ongeveer 4.400 ton. Delen van het huidige Canal du Nord zullen daarin opgaan of erdoor worden vervangen.

Belangrijke mijlpalen van het project

• Huidige bouwfase: de grootschalige infrastructuur- en graafwerkzaamheden zijn in volle gang.
• De kanaalbrug over de Somme: de bouw van deze cruciale, 1.330 meter lange kanaalbrug (ongeveer 30 meter boven de vallei) is een van de grootste kunstwerken van het project en neemt meerdere jaren in beslag.
• Ingebruikname: als de planning soepel verloopt, varen de eerste grote binnenschepen rond 2033 door het nieuwe breedspoorkanaal. Eerdere streefdata zijn meermaals verschoven, dus dit jaartal is een richtdatum.

Het bestaande, oude Canal du Nord blijft tijdens de bouw grotendeels bevaarbaar voor de scheepvaart. Wel zijn er de komende jaren periodiek geplande stremmingen voor aansluitings- en bouwwerkzaamheden. In maart 2026 ging het kanaal bijvoorbeeld tijdelijk dicht voor werk aan de nieuwe verbinding.

Voor spotters betekent dat: de vertrouwde flessenhals en de bijbehorende spitsen en Canal du Nord-schepen zijn op termijn niet meer vanzelfsprekend. Geniet er dus van zolang het kan.

Deel jouw verhaal

Heb jij ook een mooi verhaal over het Canal du Nord of over de schepen die erop varen? Een schip dat je nooit vergeet, een bijzondere ervaring als spotter of een herinnering aan jaren op het water? We horen het graag en plaatsen het met liefde op Binnenvaartspotter.nl.